İqlim dəyişikliyinin təsirləri, planetimizdəki həyatın müxtəlif aspektlərinə təsir etməyə davam edir. Son araşdırmalar, bu dəyişikliklərin heyvanlardan insanlara keçən xəstəliklərin yayılmasına necə təsir etdiyini araşdırır. Bu xəstəliklər, zoonotik xəstəliklər olaraq bilinir və qlobal sağlamlıq üçün əhəmiyyətli bir təhdid təşkil edir.
Redaksiya məlumat verir ki, London Təbiət Tarixi Muzeyi tərəfindən aparılan və nəticələri qurumun internet saytında yayımlanan araşdırmada, dünya 1,5 dərəcəlik qlobal istiləşməyə doğru irəliləyərkən, iqlim dəyişikliyinin “zoonotik” adlanan, heyvanlardan insanlara keçən xəstəliklərin riskini necə yenidən formalaşdıra biləcəyi qiymətləndirilib. Araşdırmanın müəlliflərindən David Redding, vəba nümunəsini gətirərək, “Vəbaya gəmiricilər və onlardan qidalanan bitlər arasında dolaşan bir bakteriya səbəb olur. Temperatur, bu sistemi böyük ölçüdə təsir edir. Daha isti şərait, bəzi bölgələrdə gəmirici populyasiyalarını artıra bilər və bitlərin inkişafını sürətləndirə bilər, bu da yoluxma ehtimalını artırır” deyə qeyd edib.
Sivrisinek, kənə və bit kimi canlılar tərəfindən yayılan xəstəliklərin yaratdığı riskə diqqət çəkilən araşdırmanın nəticələrində, temperatur, yağış və nəm kimi amillərdən təsirlənmələri səbəbindən iqlim dəyişikliyinin bu heyvanlardan yayılan xəstəliklər üzərində təsirli ola biləcəyi, daha isti dünyanın hava şəraitini dəyişərək habitatları da dəyişdirə biləcəyi müəyyən edilib. Yüksək temperaturların, xüsusilə sivrisinek tərəfindən yayılan zoonotik infeksiyaların xəstəlik riskini demək olar ki, iki dəfə artıra biləcəyi, temperatur artımının sivrisinekların inkişafını sürətləndirərək və ya gəmirici populyasiyalarını çoxaldaraq xəstəlik riskini artıra biləcəyi bildirilib. Araşdırmaçılar, yüzlərlə elmi işi araşdıraraq, 53 zoonotik xəstəlik üçün ətraflı iqlim-xəstəlik məlumatlarını toplayıblar. Nəticədə, 816 zoonotik xəstəlikdən təxminən 6 faizində iqlim dəyişikliyinin təsirlərinin elmi cəhətdən araşdırıldığı müəyyən edilib.
Bir çox heyvanın yaşayış yerlərinin dəyişməsi, insanları və vəhşi həyatı bir-birinə daha yaxın edə bilər, bu da zoonotik xəstəliklərin yayılma ehtimalını artırır. Araşdırmanın nəticələri, “Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)” jurnalında dərc edilib.
