SS7 (Signalling System 7) protokolu 1975-ci ildən etibarən mobil və sabit telefon şəbəkələri arasında siqnal mübadiləsini, zənglərin yönləndirilməsini və abunəçilərin şəbəkə üzrə yerləşməsinin müəyyənləşdirilməsini təmin edən qlobal sistemdir. Protokol operatorlar arasında etibarlı məlumat mübadiləsi məqsədilə hazırlanıb, lakin onun ilkin dizaynında şifrələmə və autentifikasiya mexanizmlərinin nəzərdə tutulmaması müasir dövrdə ciddi təhlükəsizlik boşluqlarına səbəb olub.
SS7 protokolundakı risklər
Redaksiya xəbər verir ki, SS7 protokolundakı zəifliklərdən istifadə edən hücumçuların həyata keçirə biləcəyi əməliyyatlar çoxsaylıdır və həm fərdi, həm də dövlət səviyyəsində təhlükəsizliyə ciddi təsir göstərə bilər:
- SMS mesajlarının ələ keçirilməsi — şifrələr və OTP kodları daxil olmaqla məxfi məlumatların oğurlanması;
- Telefon zənglərinin dinlənməsi və qeydə alınması — səs trafikinə müdaxilə;
- Abunəçilərin real vaxtda yerləşdiyi məkanın müəyyənləşdirilməsi;
- Zəng və SMS trafikinin başqa nömrəyə yönləndirilməsi;
- İki mərhələli doğrulama sistemlərinin (2FA) sındırılması — bank və sosial media hesablarının ələ keçirilməsi;
- Nömrə saxtakarlığı (spoofing) — hədəfin nömrəsi kimi zəng etmək və SMS göndərmək;
- Bank hesablarına icazəsiz giriş — oğurlanmış OTP kodları ilə əməliyyat aparmaq;
- Sosial və mesajlaşma hesablarının (Votsap, Teleqram və s.) ələ keçirilməsi;
- Çağrı qeydlərinə və əlaqə tarixçəsinə çıxış;
- Həssas şəxsi və korporativ məlumatların toplanması — diplomatlar, siyasətçilər və rəhbər şəxslər əsas hədəflər arasında;
- Süni baza stansiyası funksiyası (IMSI catcher) vasitəsilə məlumat toplanması;
- Uzunmüddətli gizli müşahidə — istifadəçilərin rabitə davranışlarının izlənməsi;
- Rabitə xidmətlərinin kəsilməsi və ya pozulması.
SS7 hücumlarının həyata keçirilmə mərhələləri
SS7 hücumları adətən aşağıdakı mərhələlərlə həyata keçirilir:
- Şəbəkəyə giriş əldə olunur — bu, çox vaxt operator, kiçik operator və ya dövlət dəstəkli qrup vasitəsilə baş verir.
- “Update Location” (Məkanı Yenilə) və “Provide Subscriber Information” (Abunəçinin Məlumatını Təqdim Et) kimi SS7 əmrləri ilə hədəf nömrə üçün sorğular göndərilir.
- Alınan cavablardan abunəçi haqqında məlumat, SMS məzmunu və lokasiya müəyyən edilir.
- Zəng və SMS trafiki hücumçunun infrastrukturu üzərindən yönləndirilərək dinlənilir və qeydə alınır.
Texniki xülasə
SS7 operatorlararası “kontrol siqnalları”nı ötürür; hücumçu “Global Titles” (GT) adlanan identifikatorlar vasitəsilə şəbəkəyə saxta sorğular göndərərək operator sistemlərini yanıltmağa çalışa bilər. Bu yolla telefonun hansı baza stansiyasına bağlı olduğu müəyyən edilərək (cell ID, LAC / MCC / MNC kimi göstəricilər əsasında) hədəfin təxmini coğrafi mövqeyi əldə oluna və rabitə sorğuları manipulyasiya edilə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, SS7-nin qlobal xarakteri və operatorlararası etimad sistemi səbəbindən, hətta kiçik bir operator belə dünyanın istənilən nöqtəsindəki abunəçini izləyə bilər. Köhnə texnoloji infrastrukturun şəbəkələrdə qalması, VoLTE kimi IP-əsaslı sistemlərə keçidin tam olmaması təhlükəsizliyin təmin edilməsinə mane olur.
Təhlükəsizlik tövsiyələri
Təhlükəsizlik mütəxəssisləri həm istifadəçilərə, həm də operatorlara aşağıdakı tədbirləri görməyi tövsiyə edirlər:
İstifadəçilər üçün əsas tədbirlər:
- SMS-əsaslı iki faktorlu doğrulamadan imtina edib tətbiq əsaslı (Google Authenticator, Microsoft Authenticator, Authy və s.) identifikasiya vasitələrinə keçmək;
- Başdan-sona şifrələnmiş mesajlaşma tətbiqlərindən (Siqnal, Votsap və s.) istifadə etmək;
- SIM kart üçün PIN (SIM Lock) təyin etmək və dəyişikliklər barədə bildirişləri aktivləşdirmək;
- Cihazların əməliyyat sistemini və proqram təminatını mütəmadi yeniləmək;
- Mobil və ya ictimai Wi-Fi şəbəkələrinə qoşulan zaman VPN istifadə etməklə trafiki qorumaq;
- Operator hesablarını mütəmadi yoxlayaraq naməlum çağrı yönləndirmələrini silmək;
- SIM kartın portlaşdırılması və dəyişdirilməsi üçün operator səviyyəsində əlavə identifikasiya tədbirləri tələb etmək.
Operatorlar və təşkilatlar üçün tövsiyələr:
- SS7 sorğularının real vaxt monitorinqi;
- Şübhəli Global Title sorğularının filtrasiya və qeydiyyatı;
- Köhnə avadanlıqların mərhələli şəkildə IP-əsaslı sistemlərlə əvəzlənməsi;
- Şəbəkə tərəfdaşları arasında SS7 çıxışına nəzarətin gücləndirilməsi.
Nəticə
SS7 protokolunun texnoloji məhdudiyyətləri müasir dövrdə real təhlükə mənbəyinə çevrilib. Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, həm fərdi istifadəçilər, həm telekommunikasiya operatorları, həm də dövlət qurumları bu risklərə qarşı sistemli və davamlı mühafizə tədbirləri görməlidirlər.
