FinalSpark 2014-cü ildə yaradılmış İsveçrə texnologiya startapıdır və Lake Geneva yaxınlığında yerləşir. Şirkət biokompyutinq sahəsində ixtisaslaşıb və biologiya, proqram təminatı və avadanlıq komponentlərini birləşdirərək “canlı” kompüterlərin yaradılması üzərində çalışır. FinalSpark xüsusilə insan beyin orqanoidləri üzərində təcrübələr aparmağa imkan verən Neuroplatform adlı onlayn, bulud əsaslı sistemin hazırlanması ilə tanınır.
Redaksiya məlumat verir ki, şirkətin əsas texnologiyası “wetware computing” prinsiplərinə əsaslanır və ənənəvi silikon tranzistorlar əvəzinə laboratoriyada yetişdirilmiş 16 insan beyin orqanoidindən istifadə olunur. Bu bioloji prosessorların işləmə müddəti əvvəlki nümunələrlə müqayisədə xeyli artırılaraq 100 günədək çatdırılıb. Şirkət iddia edir ki, bu sistemlər enerji baxımından ənənəvi rəqəmsal prosessorlardan 1 million dəfə daha səmərəlidir.
Neuroplatform-da beyin toxumaları Multi-Electrode Arrays (MEA) sistemlərinə yerləşdirilir, burada elektrik impulsları vasitəsilə stimullaşdırılır və məlumatlar toplanır. Təlim prosesi insan beynində öyrənmə mexanizmlərinə bənzər şəkildə dopamin əsaslı mükafatlandırma üsulu ilə həyata keçirilir. Platforma dünyanın müxtəlif ölkələrindən tədqiqatçılar üçün məsafədən əlçatandır və hazırda təxminən 9 ilkin tərəfdaş, o cümlədən University of Michigan və Free University of Berlin bu texnologiyadan istifadə edir.
Şirkətin uzunmüddətli məqsədi enerji tutumlu süni intellekt təlim üsullarını əvəz edə və ya tamamlayacaq bioprosessorların yaradılmasıdır. FinalSpark növbəti 10 il ərzində bulud üzərindən əlçatan “bio-server”lərin qurulmasını planlaşdırır. Şirkət hesab edir ki, “wetware” texnologiyası süni intellektin böyük həcmdə elektrik enerjisi istehlak etdiyi mövcud şəraitdə daha dayanıqlı hesablama sistemlərinin formalaşmasına töhfə verə bilər.
